Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thứ ba xuất khẩu có tác động tích cực đến việc giải quyết công ăn việc
làm và cải thiện đời sống của nhân dân. Việc xuất khẩu tác động trực tiếp đến
sản xuất làm cho cả quy mô lẫn tốc độ sản xuất tăng lên, các ngành nghề cũ
được khôi phục, ngành nghề mới ra đời, sự phân công lao động mới đòi hỏi
lao động được sử dụng nhiều hơn, năng suất lao động cao và đời sống nhân
dân được cải thiện nhờ các khoản thu từ xuất khẩu.
Thứ tư xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế
đối ngoại của nước ta. Khi xuất khẩu được thúc đẩy thì các quan hệ tín dụng,
đầu tư, vận tải quốc tế… cũng được thúc đẩy theo.
Tóm lại đẩy mạnh xuất khẩu là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để phát
triển kinh tế. Và trong những năm vừa qua, Nhà nước đã không ngừng thay
đổi những chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.
Đặc điểm của hoạt động lưu chuyển hàng ảnh hưởng đến xuất khẩu:
- Xuất khẩu là việc buôn bán hàng hóa với nước ngoài hoặc vào
khu chế xuất. Điều này là sự khác biệt của xuất khẩu so với bán hàng hóa dịch
vụ thông thường. Hoạt động xuất khẩu không chỉ ảnh hưởng đến một nước
mà còn có sự tác động của tất cả những nước hàng hóa đi qua. Ngoài việc
chấp hành luật pháp Việt Nam thì những nhà xuất khẩu còn phải nghiên cứu
đặc trưng văn hóa, ngôn ngữ, luật pháp… của tất cả những nước hàng hóa đi
qua.
- Ngoài vấn đề kinh tế, hoạt động xuất nhập khẩu còn chịu sự
ảnh hưởng của yếu tố ngoại giao và cũng bị ngoại giao chi phối.
- Việc vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài chiếm thời gian khá
dài. Đặc điểm này yêu cầu những nhà xuất khẩu cần có những chính sách
kinh doanh hợp lý bởi trong thời gian vận chuyển hàng hóa vốn sẽ bị ứa đọng.
Ngoài ra, do vận chuyển lâu ngày qua nhiều đất nước với những điều kiện
thời tiết khác nhau công ty cũng cần có chính sách bảo quản hợp lý.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
• Đặc điểm của hoạt động xuất khẩu ảnh hưởng tới việc xác định kết
quả kinh doanh:
- Hàng hóa bán ra chủ yếu là chuyển đi nước ngoài, việc thu tiền
hàng thông qua ngân hàng và chịu những chi phí thanh toán
- Bên cạnh đó, từ lúc bán hàng đến lúc thu tiền về là một khoảng
thời gian khá dài, việc thanh toán chủ yếu là dựa vào đông USD. Sự thay đổi
tỷ giá đồng USD sẽ có những tác động lớn đến kết quả kinh doanh của những
nhà xuất khẩu
Chính vì những yếu tố trên mà kết quả tiêu thụ sẽ tiếp tục cần được
theo dõi để xác định kết quả cuối cùng là lỗ hay lãi. Điều này có nghĩa là,
trong một số trường hợp mặc dù doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh là
lãi. Nhưng thực sự khi thu được tiền về thì không chỉ không lãi mà còn lỗ rất
nặng. Như vậy doanh nghiệp cần có biện pháp gì để có thể khắc phục tình
trạng này?
Đối tác thường là người nước ngoài nên trước hết các nhà xuất khẩu
cần hiểu rõ ngôn ngữ, thông lệ quốc tế
1.1.2. Đặc điểm của hoạt động sản xuất kinh doanh ảnh hưởng đến hoạt
động lưu chuyển hàng hóa xuất khẩu và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa
xuất khẩu
* Đặc điểm chung: Việc buôn bán mang tính chất xuyên quốc gia.
Hàng hóa trước khi đến được với đối tác có thể phải trải qua nhiều cửa khẩu
của nhiều quốc gia khác nhau. Điều kiện văn hóa, phong tục, tập quán, kinh
tế, luật pháp cũng như điều kiện khí hậu thường rất khác nhau có khi còn là sự
trái ngược.
* Phương thức thanh toán trong hoạt động xuất khẩu:
Cùng với sự phát triển của việc trao đổi xuyên lục địa các phương thức
thanh toán qua ngân hàng được đa dạng và từng bước hoàn thiện đáp ứng
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
phần nào nhu cầu của khác hàng. Trong những năm gần đây, nhờ có sự giao
lưu, trao đổi các ngân hàng Việt Nam cũng đã đi vào sử dụng những trang
thiết bị tiên tiến chính vì thế việc thanh toán qua ngân hàng trở nên nhanh
chóng hơn và trở thành điều kiện bắt buộc trong các cuộc thương mại quốc tê.
Việc sử dụng các dịch vụ của ngân hàng cũng là một trong những biện pháp
tốt giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp. Như vậy, việc kinh doanh giờ đây sẽ
có sự tham gia của bên thứ ba là ngân hàng. Chính vì thế doanh nghiệp không
chỉ hiểu biết về hoạt động thương mại quốc tế, đối tác mà còn nắm rõ những
nguyên tắc trong lĩnh vực thanh toán với ngân hàng để hoạt động kinh doanh
được theo luồng. Dưới đây chúng ta sẽ xem xét một số phương pháp thanh
toán thông dụng:
- Phương thức chuyển tiền ( remittance): Chuyển tiền là phương
thức thanh toán trong đó một khách hàng của ngân hàng ( gọi là người chuyển
tiền) yêu cầu ngân hàng chuyển một số tiền nhất định cho người thụ hưởng ở
một địa điểm nhất định. Chuyển tiền có thể thực hiện theo một trong hai hình
thức: chuyển tiền trả sau và chuyển tiền trả trước. Chuyển tiền trả sau là hình
thức chuyển tiền trả cho người xuất khẩu sau khi nhận hàng. Chuyển tiền trả
trước là hình thức chuyển tiền mà người xuất khẩu nhận được tiền trước khi
giao hàng.
- Phương thức nhờ thu ( collection of payment): Nhờ thu là
phương thức thanh toán trong đó người xuất khẩu sau khi hoàn thành nghĩa
vụ giao hàng hoặc cung ứng dịch vụ tiến hành ủy thác cho ngân hàng phục vụ
mình thu hộ tiền từ người nhập khẩu dựa trên cở sở hối phiếu và chứng từ do
người xuất khẩu lập ra. Nhờ thu có thể thực hiện theo một trong hai hình thức
sau: nhờ thu hối phiếu trơn và nhờ thu hối phiếu kèm chứng từ. Nhờ thu hối
phiếu trơn là phương thức nhờ thu trong đó người xuất khẩu ủy thác cho ngân
hàng thu hộ tiền ở người nhập khẩu căn cứ vào hối phiếu do mình lập ra còn
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
chứng từ hàng hóa thì gửi thẳng cho người nhập khẩu, không gửi cho ngân
hàng. Nhờ thu hối phiếu kèm chứng từ là phương thức nhờ thu trong đó người
xuất khẩu sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hay cung ứng dịch vụ
tiến hành ủy thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền của người nhập
khẩu không chỉ căn cứ vào hối phiếu mà còn căn cứ vào bộ chứng từ hàng
hóa gửi kèm theo với điều kiện nếu người nhập khẩu thanh toán hoặc chấp
nhận trả tiền thì ngân hàng mới trao bộ chứng từ cho người nhập khẩu nhận
hàng hóa.
- Phương thức tín dụng chứng từ ( documentary credit): Đây là
phương thức thanh toán trong đó một ngân hàng theo yêu cầu của khách hàng
cam kết sẽ trả một số tiền nhất định cho người thụ hưởng hoặc chấp nhận hối
phiếu do người này ký phát trong phạm vi số tiền đó nếu người này xuất trình
được bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định nêu ta trong thư tín
dụng. Thư tín dụng L/C là văn bản quan trọng nhất trong phương thức thanh
toán tín dụng chứng từ. Thư tín dụng là văn bản pháp lý trong đó một ngân
hàng theo yêu cầu của khách hàng đứng ra cam kết sẽ trả cho người thụ
hưởng một số tiền nhât định nếu người này xuất trình bộ chứng từ phù hợp
với những qui định đã nêu trong văn bản đó.
Hiện nay công ty xuất nhập khẩu nông lâm sản đang thực hiện việc
thanh toán thông qua L/C. Đóng vai trò là người xuất khẩu nhân viên kế toán
của công ty có nhiệm vụ khi nhận được L/C từ ngân hàng phải kiểm tra nội
dung và điều khoản qui định của L/C có phù hợp với những điều khoản đã
thỏa thuận trong hợp đồng hay không. Nếu thấy không phù hợp thì các điều
khoản đó sẽ được sửa đổi nhưng phải trước khi giao hàng.
• Các hình thức xuất khẩu:
- Xuất khẩu trực tiếp: là hình thức xuất khẩu mà người mua và người
bán quan hệ trực tiếp với nhau để bàn bạc thỏa thuận về hàng hóa, giá cả và
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
các điều kiện giao dịch khác. Với hình thức này bên xuất khẩu sẽ nắm bắt
được nhu cầu của thị trường, không phải chia sẻ lợi nhuận và có thể chủ động
trong việc xây dựng chiến lược tiếp thị quốc tế phù hợp. Tuy nhiên, theo hình
thức này thì chi phí tiếp cận thị trường cao và cán bộ tham gia hoạt động xuất
khẩu phải có sự am hiểu, phải có kinh nghiệm trong việc tham gia thị trường
quốc tế.
- Xuất khẩu ủy thác: là hình thức xuất khẩu được thực hiện nhờ sự giúp
đỡ của bên nhận ủy thác. Bên nhận ủy thác sẽ được hưởng một khoản tiền
nhất định. Người nhận ủy thác thường am hiểu thị trường, pháp luật, tập quán
buôn bán… sẽ làm giảm bớt rủi ro cho người giao ủy thác; bên cạnh đó bên
giao ủy thác sẽ không phải thực hiện một số công đoạn như đóng gói, lưu
kho… sẽ giảm bớt thời gian. Tuy nhiên, công ty xuất khẩu sẽ không tiếp cận
được trực tiếp thị trường, vốn hay bị công ty nhận ủy thác chiếm dụng, lợi
nhuận bị chia sẻ.
- Buôn bán đối lưu là phương thức giao dịch trong đó xuất khẩu kết với
nhập khẩu, người bán hàng đồng thời là người mua, lượng hàng trao đổi với
nhau có giá trị tương đương. Ở đây mục đích của xuất khẩu không phải là
nhằm thu ngoại tệ mà thu về một hàng hóa khác có giá trị tương đương.
- Hình thức gia công là hình thức xuất khẩu trong đó người đặt ra công
ở nước ngoài cung cấp: máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phụ hoặc bán thành
phẩm theo mẫu và định mức cho trước. Người nhận gia công trong nước tổ
chức sản xuất sản phẩm theo yêu cầu của khách. Toàn bộ sản phẩm làm ra
người nhận gia công sẽ giao lại cho người đặt gia công để nhận tiền công.
Theo hình thức này công ty nhận gia công không cần tốn chi phí tìm kiếm thị
trường, vốn đầu tư sản xuất ít, giải quyết công ăn việc làm cho người lao
động. Tuy nhiên, hoạt động nhận gia công làm công ty nhận gia công có tính
bị động cao, nhiều trường hợp sẽ bị đối tác nước ngoài lợi dụng…
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Hình thức tái xuất khẩu là hình thức thực hiện xuất khẩu trở lại sang
các nước khác, những hàng hóa đã mua ở nước ngoài nhưng chưa qua chế
biến ở nước tái xuất. Mục đích của thực hiện giao dịch tái xuất là mua rẻ hàng
hóa ở nước này bán đắt hàng hóa ở nước khác và thu số ngoại tệ lớn hơn số
vốn bỏ ban đầu.
- Xuất khẩu theo nghị định thư là hình thức xuất khẩu trong đó hàng
hóa được thực hiện theo nghị định thư được ký giữa 2 chính phủ. Hình thức
xuất khẩu này thường có mục đích trả nợ.
1.1.3. Các quy định về công tác hạch toán hoạt động xuất khẩu
1.1.3.1. Quy định chung
Hoạt động xuất khẩu là một trong hàng loạt những hoạt động kinh tế
phức tạp được điều chỉnh bởi các chuẩn mực kế toán, luật pháp, quy định…
của Việt Nam. Việc thực hiện kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết
quả xuất khẩu tuân theo chuẩn mục chung, chuẩn mực số 21- trình bày báo
cáo tài chính, chuẩn mực 10- ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá…- Chuẩn
mực kế toán Việt Nam.
Chuẩn mực, chế độ kế toán Việt Nam đang từng bước thay đổi để bắt
kịp với thực tế hoạt động kinh tế trong nước và quá trình hội nhập. Chính vì
thế, công ty cần thực hiện học tập, nghiên cứu các chuẩn mực, chế độ, quyết
định liên quan để áp dụng chuẩn mực, chế độ kế toán cho phù hợp với đặc
điểm ngành nghề kinh doanh của đơn vị.
1.1.3.2. Phương pháp xác định giá mua hàng và chi phí thu mua
Giá mua hàng hóa được tính theo giá trị thực tế. Tùy thuộc vào phương
pháp hạch toán thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào mà chúng ta sẽ hạch toán
theo một trong hai trường hợp sau:
- Nếu công ty tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì giá trị
hàng hóa mua sẽ bao gồm thuế GTGT:
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Nếu công ty tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì thuế
GTGT đầu vào sẽ được tách ra khỏi giá mua:
Chi phí thu mua bao gồm: chi phí vận chuyển từ nơi mua về kho của
đơn vị, chi phí bảo quản, chi phí bảo hiểm,chi phí thuê kho bãi…
1.1.3.3. Phương pháp xác định giá vốn hàng xuất khẩu
Trong doanh nghiệp thương mại giá vốn là chi phí lớn nhất trong một
thương vụ. Chính vì thế việc xác định chính xác giá vốn hàng ( GVHB) bán là
điều vô cùng quan trọng. GVHB bao gồm:
- Giá xuất kho của hàng hóa ( nếu hàng hóa được xuất từ trong
kho) hoặc giá mua ( nếu hàng hóa đó được chuyển thẳng xuất khẩu, không
qua kho)
- Chi phí thu mua được phân bổ cho hàng hóa tiêu thụ.
• Giá xuất kho hàng xuất khẩu: theo chuẩn mực số 02 – hàng tồn kho,
giá xuất kho được xác định theo một trong các phương pháp sau:
- Phương pháp tính theo giá đích danh: áp dụng đối với doanh
nghiệp có ít loại mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được.
- Phương pháp bình quân gia quyền: Giá trị của từng loại hàng
tồn kho ( HTK) được tính theo giá trị trung bình của tưng loại HTK tương tự
đầu kỳ và giá trị từng loại HTK được mua hoặc sản xuất trong kỳ. Giá trị
trung bình có thể được tính theo thời kỳ hoặc vào mỗi khi nhập một lô hàng
về, phụ thuộc vào tình hình của doanh nghiệp.
Giá thực tế của Giá mua ghi Chi phí Chiết khấu Giảm giá
hàng hóa thu mua = trên hóa đơn + thu mua - thương mại - hàng mua
để xuất khẩu của người bán khác ( nếu có) ( nếu có)
Giá thực tế của Giá mua ghi Chi phí Chiết khấu Giảm giá thuế
hàng hóa thu mua = trên hóa đơn + thu mua - thương mại - hàng mua + GTGT
để xuất khẩu của người bán khác ( nếu có) ( nếu có)
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
+ Giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ: Được xác định sau khi kết thúc kỳ
dự trữ:
kytrongnhaphangluongsôkyđâutônhàngluongSô
kytrongnhâphànggiáTrikyđâutônhànggiáTri
BQCKDTviđonGiá
+
+
=
+ Giá đơn vị bình quân cuối kỳ trước ( BQCKT):
)(
)(
naykyđâuhoăonaykycuôikhotôntêthuchàngluongSô
nàykyđâuhoăotruóckycuôitônhàngtêthucGiá
BQCKTviđonGiá
=
+ Giá đơn vị bình quân sau mỗi lần nhập (BQSMLN):
nhâplânmôisaukhotôntethuchàngluongSô
nhâplânmôisauHTKtêthucGiá
BQSMLNviđonGiá
=
- Phương pháp nhập trước, xuất trước: Áp dụng trên giả định
HTK được mua trước hoăc được sản xuất trước thì được xuất trước, và HTK
còn lại cuối kỳ là HTK được mua hoặc sản xuất vào thời điểm cuối kỳ.
- Phương pháp nhập sau, xuất trước: Áp dụng dựa trên giả định
là HTK được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước, và HTK còn lại
cuối kỳ là HTK được mua hoặc sản xuất trước đó.
• Chi phí phân bổ cho hàng hóa tiêu thụ được tính giống như ở công
ty thương mại. Có nhiều tiêu thức phân bổ chi phí này như phân bổ theo khối
lượng, phân bổ theo giá mua
Trong đó:
C CP thu mua
PB pb cho HHTT=
Tro trong kỳ
TT: Tiêu thức
HHTTTK: Hàng hóa tiêu thụ trong kỳ
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
1.1.3.4. Phương pháp tính giá bán hàng xuất khẩu
Theo Incoterm 2000 có rất nhiều phương pháp tính giá bán hàng xuất
khẩu phù hợp với điều kiện áp dụng vận tải đường biển và đường thủy nội bộ.
Bao gồm: EXW ( giao hàng tại xưởng), FCA ( giao hàng cho người vận
chuyển), FAS ( giao dọc mạn tàu), CPT ( cước phí trả trước), CIP ( cước phí
và bảo hiểm đã trả), DAF ( giao tại biên giới), DAS ( giao tại tàu), FOB ( giao
lên tàu), CIF ( tiền hàng, chi phí vận chuyển, phí bảo hiểm)…
Tại Việt Nam hiện nay thường hay sử dụng hai phương pháp là giá CIF
và giá FOB.
1.1.3.5. Nguyên tắc hạch toán ngoại tệ
* Nguyên tắc ghi nhận các nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ:
- Đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có các nghiệp vụ kinh
tế phát sinh bằng ngoại tệ cần phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài
chính theo một đơn vị tiền tệ thống nhất là đồng Việt Nam ( hoặc đơn vị tiền
tệ chính thức được sử dụng trong kế toán sau khi được sự chấp thuận của
BTC). Việc quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam ( hoặc đơn vị tiền tệ được
chính thức sử dụng trong kế toán) về nguyên tắc phải căn cứ vào tỷ giá giao
dịch thực tế của nghiệp vụ kinh tế phát sinh hoặc tỷ giá giao dịch bình quân
trên thị trường liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.
Đồng thời phải theo dõi nguyên tệ trên sổ kế toán chi tiết của TK tiền mặt,
tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, khoản phải thu, phải trả trên tài khoản
007 – ngoại tệ các loại.
- Đối với doanh nghiệp có nhiều nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ, để
đơn giản công tác kế toán thì việc ghi sổ có thể được thực hiện như sau:
+ Đối với các tài khoản doanh thu, thu nhập, chi phí, HTK, TSCĐ,
VCSH, TS đầu tư dài hạn thì sẽ dùng tỷ giá thực tế để quy đổi ngoại tệ ra
đồng Việt Nam.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
+ Đối với tài khoản vốn bằng tiền, nợ phải thu, nợ phải trả thì dùng tỷ
giá hạch toán đẻ quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam. Cuối kỳ phải đánh giá lại
số dư ngoại tệ trên các tài khoản này theo tỷ giá thực tế.
• Nguyên tắc xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái:
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái của các nghiệp vụ ngoại tệ phát sinh trong
kỳ được ghi nhận ngay vào chi phí tài chính hoặc doanh thu hoạt động tài
chính.
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại tỷ giá ngoại tệ cuối năm tài
chính được hạch toán vào tài khoản 4131 sau đó kết chuyển sang chi phí tài
chính hoặc doanh thu hoạt động tài chính để xác định kết quả kinh doanh
trong năm tài chính.
1.2. Hạch toán lưu chuyển hàng hóa xuất khẩu và xác định kết quả tiêu thụ
hàng xuất khẩu
1.2.1. Nhiệm vụ hạch toán
Ngày nay, hoạt động xuất khẩu diễn ra thường xuyên và mang lại
nguồn lợi lớn không chi cho doanh nghiệp mà còn cho Nhà nước. Cùng với
sự khuyến khích xuất khẩu của Nhà nước, càng ngày càng nhiều doanh
nghiệp mở rộng việc buôn bán ra thị trường quốc tế. Sự cạnh tranh cũng vì
thế mà trở nên khốc liệt hơn. Việc ghi chép cẩn thận các nghiệp vụ kinh tế
xảy ra sẽ là vô cùng cần thiết vì các lý do sau:
- Ghi chép tài liệu đầy đủ, chính xác là cở sở để thực hiện phân
tích và đưa ra các quyết định kịp thời.
- Ghi chép đầy đủ, chính xác là cơ sở để xây dựng mục tiêu, kế
hoạch cho những kỳ tiếp theo.
- Phản ánh kịp thời nghiệp vụ kinh tế xảy ra giúp các nhà quản lý
nắm bắt được các tình huống đang diễn ra trong doanh nghiệp để đề phòng
những trường hợp xấu xảy ra.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét