Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
gia đều không thể không sử dụng cơ chế thị trờng. Ngợc lại kinh tế thị trờng khó có
thể tồn tại và phát triển nếu không có sở hữu t nhân và kinh tế t nhân nói cách khác
cơ chế thị trờng hiện đại chính là dạng sinh tồn của kinh tế t nhân mà điển hình là mô
hình tổ chức doanh nghiệp . Bất kỳ nền kinh tế nào hoạt động theo cơ chế thị trờng
đều phải thừa nhận và khuyến khích mô hình doanh nghiệp này . Ngợc lại mô hình
này tự nó ứng xử theo cơ chế thị trờng và có sức sống mãnh liệt trong môi trờng của
kinh tế thị trờng.
Tóm lại sự tự do tham gia kinh doanh của kinh tế t nhân , chủ yếu là các
doanh nghiệp, vào bất kỳ lĩnh vực sản xuất kinh doanh dịch vụ nào cũng là cơ sở của
cơ chế thị trờng ở đó có sự cạnh tranh của những ngời bán và ngời mua. Và đó
chính là động lực quan trọng để thúc đẩy kinh tế tăng trởng.
2.Đặc điểm của kinh tế t nhân ở Việt Nam hiện nay
Kinh tế t nhân ở nớc ta đang tồn tại và phát triển trong những điều kiện chủ
yếu sau:
Một là, kinh tế t nhân mới đợc phục hồi và phát triển nhờ công cuộc đổi mới
do Đảng ta khởi xớngvà lãnh đạo.
Hai là,kinh tế t nhân hình thành và phát triển trong điều kiện có nhà nớc xã hội
chủ nghĩa dới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng cộng sản.Về mặt kinh tế nhà nớc nắm
trong tay một lực lợng vật chất to lớn có khả năng chi phối mọi hoạt động kinh tế xã
hội của đất nớc.Nhà nớc có thể chi phối định hớng sự phát triển của các thành phần
kinh tế thông qua hệ thống chính sách,công cụ quản lý kinh tế vĩ mô nh chính sách
tài chính,tiền tệ,kế hoạch hoá,chính sách kinh tế đối ngoại
Ba là,kinh tế t nhân nớc ta ra đời và phát triển trong điều kiện quan hệ sản xuất
thống trị trong xã hội không phải là quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa.Kinh tế t nhân
ra đời gắn liền với sự thủ tiêu của quan hệ sản xuất phong kiến và xác lập sự thống
trị,chi phối của quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa phục vụ giai cấp t sản và nhà nớc t
sản.ở nớc ta kinh tế t nhân đợc coi là công cụ ,là hình thức tổ chức sản xuất kinh
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
doanh theo mục tiêu của chủ nghĩa xã hội,là bộ phận cấu thành của quan hệ sản xuất
định hớng xã hội chủ nghĩa
Bốn là,kinh tế t nhân nớc ta ra đời ở một nớc quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ
một nền kinh tế phát triển kém trong bối cảnh thực hiện công nghiệp hoá,hiện đại
hóa,giải phóng sức sản xuất ,chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
Nh vậy,kinh tế t nhân ở nớc ta có nhiều điểm khác so với các nớc t bản chủ nghĩa
.Những đổi mới ở nớc ta trong những năm qua thực chất là chuyển đổi mô hình kinh
tế kế hoạch hoá tập trung và hình thành mô hình kinh tế thị trờng định hớng xã hội
chủ nghĩa .
B. Thc trng v gii phỏp phỏt trin kinh t t nhõn trong iu kin
hi nhp kinh t quc t
I. Thc trng phỏt trin kinh t t nhõn trong thi gian qua
1. Nhng chuyn bin ca khu vc kinh t t nhõn
a. Mụi trng kinh doanh tip tc c ci thin
+ Ci cỏch th tc hnh chớnh tip tc c ci thin
Trong nm 2004 vn ci cỏch th tc hnh chớnh liờn quan n khu vc kinh t
t nhõn ó c cng ng cỏc doanh nghip ỏnh giỏ cao. Chớnh sỏch thu v cỏc
vn liờn quan n thu l mt trong nhng vn bc xỳc nht ca cng ng
doanh nghip núi riờng v khu vc kinh t t nhõn núi chung trong nhiu nm qua.
Trong nm 2004, chớnh sỏch thu tip tc c ci thin nhm to sõn chi bỡnh
ng, xoỏ dn nhng bt hp lý, khuyn khớch phỏt trin kinh t t nhõn. Quyt
nh 197/2003/Q-TTg ca Th tng Chớnh ph cú hiu lc t ngy 1/1/2004 thớ
im v t kờ khai, t tớnh, t np thu, b c ch thụng bỏo , ỏp t hoc tớnh thu
thay doanh nghip. C ch t tớnh, t kờ khai, t np thu nm 2004 c ỏp dng
thớ im khong 300 doanh nghip ti Thnh ph H Chớ Minh v Qung Ninh.
Kt qu th nghim ny s c xem xột vo nm 2005 v sau ú s m rng cho
cỏc doanh nhip cỏc a phng khỏc. õy l mt bc tin xõy dng mt h
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
thng t ỏnh giỏ theo chun mc quc t trong vic ỏp dng thu thu nhp doanh
nghip .
Cỏc quy nh v thu sut ,quy nh min gim thu trong nm 2004 ó cú s
iu chnh theo hng to s bỡnh ng gia cỏc thnh phn kinh t . Mc thu thu
nhp doanh nghip ó c iu chnh : mc thu sut ph thụng ó c gim
xung cũn 28%, thu sut u ói l 20%, 15%, v 10% (mc thu sut c l 32% ,
25%, 20% v 15% ); b thu thu nhp b sung i vi doanh nghip trong nc,
m rng din thu u ói, m rng din thu ỏp dng thu sut 0% i vi thu giỏ
tr gia tng. n nay, hu ht cỏc chớnh sỏch thu ó c xõy dng trờn c s
khụng phõn bit i x gia cỏc thnh phn kinh t, bo m bỡnh ng gia cỏc
i tng np. Chớnh sỏch u ói thu c ỏp dng chung cho cỏc thnh phn
kinh t. Bt kỡ doanh nghip no, nu cú iu kin u ói u cú th c hng
cỏc u ói theo quy nh. Chng hn, tin s dng t, cỏc doanh nghip thuc mi
loi hỡnh kinh t u c hng cỏc u ói v khon thu v t theo quy nh ca
Lut Khuyn khớch u t trong nc. Cỏc doanh nghip sn xut kinh doanh hng
xut khu cú giỏ tr sn lng hng xut khu trờn 30% giỏ tr hng hoỏ, dch v
sn xut, kinh doanh cng c gim tin s dng t hoc min tin thuờ t trong
mt s nm ; min gim thu s dng t vi c s sn xut, kinh doanh c nh
nc giao t thc hin d ỏn thuc u ói u t. Mc u ói tu thuc vo
mc ỏp ng cỏc iu kin u ói ca d ỏn, khụng phõn bit loi hỡnh hay
thnh phn kinh t .
Ngy5/4/2004, Chớnh ph ó ban hnh Quyt nh s 53/2004/Q-TTg v
mt s chớnh sỏch khuyn khớch u t ti khu cụng ngh cao, theo ú nh u t
s c hng mc u ói v thu thu nhp mc cao nht (10% trong sut thi
gian thc hin d ỏn; min bn nm k t khi cú thu nhp chu thu v gim 50%
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
trong chớn nm tip theo ) ; u ói v s dng t; cho phộp vay vn tớn dng trung
hn, di hn vi lói sut u ói, bo lónh vn, h tr lói sut sau u t .v.v
Cỏc hỡnh thc kinh t cỏ th, tiu ch ó c hng cỏc chớnh sỏch u ói
mc cao hn bỡnh thng nh: Kinh t trang tri, lng ngh .v.v Nghnh thu
cng ó ỏp dng phng thc thu thu hoc hon thu phự hp vi nng lc qun
lý ca cỏc h kinh doanh cỏ th. Nhiu chớnh sỏch ti chớnh khuyn khớch phỏt trin
kinh t t nhõn v thỳc y phỏt trin nụng nghip, nụng thụn ó c sa i, b
sung nh : chớnh sỏch khuyn khớch nghnh ngh nụng thụn, chớnh sỏch khuyn
tiờu th nụng sn hng hoỏ thụng qua hp ng, khuyn khớch phỏt trin cỏc loi
hỡnh kinh t trang tri, dch v nụng thụn .
Cụng tỏc kim tra ca hi quan c chuyn t tin kim sang hu
kim, thc hin kim tra cú trng im, m rng din min kim tra hoc kim tra
xỏc sut, gim bt cỏc loi giy t trong h s, th tc hi quan.
Cỏc th tc hnh chớnh v ng kớ kinh doanh v ch bỏo cỏo ca doanh
nghip tip tc c n gin hoỏ, to iu kin thun li hn cho doanh nghip.
Ngh nh 109/2004/N-CP ngy 2/4/2004 v ng ký kinh doanh thay th Ngh
nh 02/N-CP nm 2000, ó a ra mt s quy nh mi thun li hn cho ng
ký kinh doanh. Trỡnh t, th tc v h s thnh lp doanh nghip c rỳt ngn.
Thi gian thnh lp doanh nghip ó c gim t khong hn 90 ngy trc õy,
xung cũn 7 ngy, k t khi nhn h s hp l ( nhiu a phng thi gian
ng ký kinh doanh ch cũn 2-4 ngy). Thnh ph H Chớ Minh ó th nghim
ng ký kinh doanh qua mng, rỳt ngn thi gian ng ký kinh doanh cũn 1 gi, chớ
phớ kinh doanh gim ỏng k .
Theo ỏnh giỏ ca Ban Ch o i mi doanh nghip, cỏc c quan thu, hi
quan, kho bc ó bc u thc hin kt ni thụng tin vi nhau nờn ó lm gim
c khong 50% s chi tiờu m doanh nghip cn bỏo cỏo v giỳp cho th tc kờ
khai np thuờ, hon thu nhanh chúng hn. Thi gian lm th tc ng ký mó s
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
thu v hi quan mt s a phng ó gim xung cũn 10 ngy. Th tc mua
hoỏ n ti chớnh cng n gin hn v khuyn khớch doanh nghip t phỏt hnh
hoỏ n. Vic n gin hn cỏc th hnh chớnh l mt trong nhng nhõn t quan
trng lm cho s doanh nghip ng ký kinh doanh v b sung ngnh, ngh kinh
doanh tng nhanh trong nm 2004.
+ Mụi trng phỏp lý cho s phỏt trin kinh t t nhõn cng tip tc c i
mi. C s phỏp lý phõn nh rừ quyn ca Nh nc, ca cỏn b, cụng chc vi
quyn ca ngi u t v doanh nghip ó c xỏc nh rừ hn, tng bc xoỏ
b thúi quen ụm m, lm thay v gõy phin h, khú khn cho doanh nghip t
phớa c quan Nh nc. Ln u tiờn, thm quyn cm hay hn ch kinh doanh
oc gii hn vo 3 c quan thm quyn cao nht (Quc hi, U ban thũng v
Quc hi v Chớnh ph ). õy l c s phỏp lý quan trng cho vic bói b 116 giy
phộp, chuyn 46 giy phộp sang iu kin kinh doanh khụng cn giy phộp hoc
sang qun lý theo phng thc khỏc .
to mụi trng kinh doanh tht s bỡnh ng cho cỏc thnh phn kinh t,
Lut Doanh nghip sa i theo hng thng nht cỏc loi hỡnh doanh nghip ang
c son tho; Lut u t thng nht cng ang c nghiờn cu sa i chun
b nhm iu chnh chung cho cho hot ng u t c trong nc v quc t. D
kin, nm 2005 s ban hnh Lut u t v Lut Doanh nghip thng nht .
+ Cụng tỏc qun lý t ai cng c ci tin v phõn cp c th hn. Cỏc
khõu trung gian v thi gian lm cỏc th tc hnh chớnh trong vic giao t, thuờ
t lm mt bng kinh doanh c rỳt ngn. Cỏc doanh nghip c phộp t tho
thun vi ngi cú t trong vic s dng t lm mt bng sn xut, kinh doanh
thụng qua vic nhn chuyn nhng, thuờ quyn s dng t, nhn gúp vn bng
quyn s dng t. Nhiu a phng ó ban hnh cỏc quy nh thụng thoỏng, minh
bch, n gin hn v quy trỡnh, th tc giao t, cho thuờ t v quy trỡnh thc
hin n bự gii phúng mt bng .
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trong nm 2004, Chớnh ph ó ban hnh 5 Ngh nh quy nh chi tit vic
thi hnh Lut t ai: Ngh nh 181/2004/N-CP ngy 29/10/2004 v thi hnh
Lut t ai; Ngh nh s 182/2004/N-CP ngy 29/10/2004 v x pht vi phm
hnh chớnh trong lnh vc t ai; Ngh nh 188/2004/N-CP ngy 16/11/2004 v
phng phỏp xỏc nh giỏ t v khung giỏ cỏc loi t; Ngh nh s
197/2004/N-CP ngy 13/12/2004 v bi thng, h tr v tỏi nh c khi Nh
nc thu hi t; Ngh nh s 198/2004/N-CP ngy 3/12/2004 v thu tin s
dng t. Cỏc ngh nh ny ó to iu kin thuõn li hn cho doanh nghip trong
vic tip cn t ai, mt bng sn xut kinh doanh. Tuy cha phỏt huy tỏc dng
trong nm 2004, nhng ngh nh trờn s to iu kin thun li cho cỏc nm tip
theo trong vic gii quyt cỏc vn bc xỳc tn ti nhiu nm nay.
thc s to iu kin cho cỏc doanh nghip tip cn d dng hn vi cỏc
ngun vn vay, Chớnh ph ó ban hnh mt s quyt nh m rng ụớ tng c
u thỏc thc hin tỏc nghip ca Qu bo lónh cho Qu h tr phỏt trin; giao hoc
u thỏc cho qu u t ti chớnh a phng. Ngõn hng nh nc v cỏc ngõn
hng thng mi cng ó cú cỏc quy nh thụng thoỏng hn, to iu kin cho cỏc
doanh nghip, cỏc h kinh doanh cỏ th, ch trang tri tip cn thun li hn vi
cỏc ngun vn tớn dng. Vỡ vy, s lng cỏc doanh nghip, h kinh doanh cỏ th
tip cn c vi cỏc ngun vn tớn dng chớnh thc ó tng lờn ỏng k.
Trong nhng nm gn õy v nm 2004, Chớnh ph, cỏc b ngnh v mt s
a phng ó cú nhiu bin phỏp gúp phn giỳp cho doanh nghip gim chi phớ
sn xut, nõng cao hn hiu qu sn xut kinh doanh. Tớnh n cui nm 2004, ó
bói b 343 loi phớ v l phớ, ó thng nht ỏp dng mc thu v gim thu i vi
hng chc loi phớ v l phớ vi mc gim bỡnh quõn chung l 20%, gión cỏch cỏc
mc phớ, ci tin quy trỡnh thu phớ, gim giỏ cc v cỏc dch v vin thụng n
mc thp hn hoc tng ng vi mc bỡnh quõn khu vc, bỡnh n giỏ xng, xi
mng.
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trong nm 2004, h thng t chc h tr doanh nghip tip tc c hỡnh
thnh, phỏt huy tỏc dng tớch cc i vi cỏc doanh nghip. Hỡnh thnh nhiu t
chc h tr gm cỏc qu, cỏc trng trỡnh h tr, cỏc cõu lc b, cỏc trung tõm h
tr cung cp thụng, h tr t vn o to Nhiu b, ngnh ó thnh lp cỏc t
chc h tr phỏt trin doanh nghip nh: Cc xỳc tin thng mi (B thng
mi), Cõu lc b phỏp ch doanh nghip (B t phỏp), Trung tõm thụng tin doanh
nghip (B K hoch v u t).
ỏp ng kp thi yờu cu ca doanh nghip, trong nm 2004, Chớnh ph
ó giao trỏch nhim cho cỏc c quan hu quan tp hp v xut cỏch gii quyt
cỏc kin ngh ca doanh nghip v th ch, chớnh sỏch, ng thi lp cỏc nhúm
cụng tỏc gm cỏn b cú trỏch nhim ca mt s ngnh, c bit l thu hi quan,
qun lý t ai, ngõn hng trc tip n cỏc a phng gii quyt ti ch cỏc
vng mc ca doanh nghip. nhiu a phng nh H Ni, Hi Dng, Hi
Phũng, Ngh An, Thnh ph H Chớ Minh v.v , lónh o cỏc tnh, thnh ph cng
ó nh k t chc gp cỏc doanh nghip, khụng phi hng nm m hng quý, hng
thỏng v ó cú cỏc bin phỏp rt c th gii quyt kp thi cỏc vng mc ca
doanh nghip.
b. V c cu loi hỡnh doanh nghip
T trng doanh nghip t nhõn trong tng s doanh nghip ng ký gim t
64% trong giai on 1991-1999 xung cũn 34% giai on 2000-2004. Trong khi
ú, cựng vi khong thi gian trờn, t trng cụng ty trỏch nhim hu hn v cụng ty
c phn tng t 36% lờn 66%. Trong hn 4 nm qua, cú khong 7.165 cụng ty c
phn ng ký thnh lp, gp 10 ln so vi giai on 1991-1999. S thay i v t l
loi hỡnh doanh nghip mi cho thy cỏc nh u t trong nc ó nhn thc c
nhng im li v bt li ca tng loi hỡnh doanh nghip; cú xu hng la chn
loi hỡnh doanh nghip hin i, to c s doanh nghip n nh, phỏt trin
khụng hn ch v quy mụ v thi hn hot ng vi qun tr ni b ngy cng
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
chớnh quy v minh bch hn. Thc t núi trờn phn no chng t cỏc nh u t ó
tin tng vo ng li, lut phỏp v c ch chớnh sỏch, cú xu hng u t di
hn hn, cụng khai hn v quy mụ ln hn.
Hỡnh 1. S lng cỏc doanh nghip thuc khu vc kinh t t nhõn
thi k 1992-2004
Ngun: cc phỏt trin doanh nghip va v nh, B K hoch v u t, nm 2004
iu ỏng quan tõm l s lng vn huy ng c qua ng ký thnh lp
mi v m rng quy mụ tng mnh m. Trong 4 nm cỏc doanh nghip ó u t
(gm c ng ký mi v ng ký b sung) t trờn 182.175 t ng (tng ng
khong 12,1 t USD, cao hn s vn u t nc ngoi ng ký trong cựng thi
k); trong ú nm 2000 l 1,3 t USD, nm 2001 l 2,3 t USD, nm 2002 l gn 3
t USD, nm 2003 khong 3,6 t USD v ht thỏng 5-2004 khong 1,8 t USD.
Riờng s vn mi ng ký giai on 2000-2003 ó cao gp hn 4 ln so vi 9 nm
trc õy (1991-1999). Vn ng ký mi tt c cỏc tnh thnh ph t nm 2000
n thỏng 7-2003 u cao hn s vn ng ký thi kỡ 1991-1999. Trong ú, cú 33
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
tnh, thnh ph t tc tng cao gp hn 4 ln; cú 11 tnh t tc tng cao hn
10 ln; thm chớ cú nhng tnh nh: Qung Ninh, Vnh Phỳc, Hng Yờn t tc
hn 20 ln. Xột v t l gia tng, vn ng ký mi cỏc tnh, thnh ph phớa
bc tng nhanh v cao hn nhiu so vi cỏc tnh khỏc, nht l cỏc tnh ng bng
sụng Cu Long v min Trung.
n v: t ng
Hỡnh 2. S vn ng ký hng nm ca cỏc doanh nghip thuc khu vc kinh t t
nhõn thi k 1998-2004
Ngun: Trung tõm Thụng tin doanh nghip, B K hoch v u t, nm 2004
Kt qu l t trng u t ca dõn c v doanh nghip trong tng u ton xó
hi ó tng t 20% nm 2000 lờn 23% nm 2001 v 25,3% nm 2002; v nm 2003
trờn 27%. T trng u ca cỏc doanh nghip t nhõn trong nc liờn tc tng v
ó vt lờn hn hn t trng u t ca doanh nghip nh nc (DDNN), gn bng
tng vn u t ca DDNN v tớn dng nh nc. Vn u t ca cỏc doanh
nghip dõn doanh ó úng vai trũ quan trng, thm chớ l ngung vn u t ch
yu i vi phỏt trin kinh t a phng. Vớ d, u t ca cỏc doanh nghip dõn
doanh nm 2002 thnh ph H Chớ Minh ó chim 38% tng s vn u t ton
xó hi, cao hn t trng vn u t ca DDNN v ngõn sỏch nh nc gp li
(36,5%).
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Quy mụ doanh nghip ngy cng tng. Thi k 1991-1999 vn ng ký bỡnh
quõn/doanh nghip l gn 0,57 t ng, nm 2000 l 0,96 t ng, nm 2001 l 1,3
t ng, nm 2002 l 1,8 t ng: 7 thỏng u nm 2003 l 2,12 t ng. Doanh
nghip ng ký vn thp nht l 5 triu ng v cao nht l 200 t ng (hn 13
triu USD). Nhỡn chung, s vn ng ký cao nht ph bin cỏc a phng l 10
t ng. Qung Nam, mc vn ng ký bỡnh quõn/doanh nghip thp nht (422
triu ng ), tip ú l Nam nh 544 triu ng, mc vn ng ký bỡnh
quõn/doanh nghip cao nht l Hng Yờn, gn 3 t ng; tip ú l Qung Ninh
v Bỡnh Dng gn 2,5 t ng; mc vn ng ký bỡnh quõn/doanh nghip H
Ni v thnh ph H Chớ Minh vo khong 1,25 t ng .
Vn u t thc t. õy l mt vn khú xỏc nh chớnh xỏc, nhng qua
phn ỏnh t nhiu ngun thụng tin u cho thy s vn thc t cao hn nhiu so vi
s vn ng ký. ỏnh giỏ ny cú th c khng nh qua kho sỏt thc t mt s
tnh. Vớ d, tnh Nam nh s vn ng ký ca cỏc doanh nghip nm 2002 l
84,5 t ng, thỡ s vn u t thc hin ca cỏc doanh nghip ti khu cụng nghip
Ho Xỏ ó lờn ti gn 700 t trong cựng thi k; tnh Lo Cai, trong khi vn ng
ký kinh doanh nm 2002 ch khong 93 t, thỡ vn u t thc hin ca cỏc doanh
nghip l 422 t, trong ú phn quan trng l ca khuc vc kinh t t nhõn. Tỡnh
hỡnh cng tng t Hng Yờn, Bc Ninh, Thỏi Bỡnh v mt s ni khỏc.
Thc hin Lut Khuyn khớch u t trong nc (KKTTN), theo thng kờ
cha y , sau 9 nm thc hin (1996-2003), c nc ó cú 12.638 d ỏn c
cp giy chng nhn u ói u t, vi tng s vn u t thc hin trờn 192.484
t ng (tng ng 12,8 t USD). Trong ú, giai on 1996-1997 l trờn 1,2 t
USD, nm 2000 l 1,7 t USD, nm 2002 l 2,8 t USD. n nay, t trng ca
doanh nghip dõn doanh liờn tc tng v ó vt lờn hn t trng u t ca DNNN
tng ng l 62,3% v 37,7% . Cỏc d ỏn u t theo Lut KKTTN ó thu hỳt
v to vic lm cho 1.516.456 lao ng. Tớnh bỡnh quõn mi d ỏn cú s vn u
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét