Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Hiện nay toàn cầu hóa, hiện đại hóa đang là xu hướng phát triển chung
của toàn thế giới. Việt Nam với những bước đi vững chắc cũng đang từng
bước hội nhập: Gia nhập ASEAN (1995), APEC (1997), kí kết hiệp định
thương mại Việt Nam – Hoa Kì, hoàn thành các nghĩa vụ tham gia AFFTA
(2006), gia nhập WTO (2007)…Trong bối cảnh đó thương mại quốc tế đóng
vai trò mũi nhọn trong việc thúc đẩy kinh tế phát triển nhờ phát huy lợi thế so
sánh của đất nước, tận dụng những kỹ thuật, công nghệ tiến bộ từ các nước
phát triển và tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại.
Bên cạnh những khuyến khích xuất khẩu thì nhập khẩu cũng hết sức
được quan tâm, nó đóng vai trò trọng tâm cho sự phát triển thương mại nội
địa, tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng cuộc sống đóng góp vào sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Trong đó nhập khẩu máy móc
thiết bị có vai trò đặc biệt cung cấp tư liệu sản xuất, xây dựng, tạo sơ sở hạ
tầng…để tăng cường sản xuất, tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội, đồng thời
chính nó kết hợp với xuất khẩu cải thiện đời sống xã hội, thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế. Do đó việc hoàn thiện nhập khẩu máy móc thiết bị ở các doanh nghiệp
có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Năm 2008 là năm kinh tế thế giới có nhiều biến động : sự phá sản của hai
ngân hàng lớn nhất nước Mĩ ảnh hưởng tới nên kinh tế toàn cầu. Sự sụt giá tiền
tệ, mất giá chứng khoán, giá dầu tăng kỷ lục rồi lại tụt dốc thảm hại. Bên cạnh đó
thiên tại dồn dập khiến giá hàng hóa thực phẩm leo thang khiến cho nên kinh tế
nước ta tăng trưởng chậm lại ở mức 6.23%, trong khi xuất khẩu là điểm sáng
trong bức tranh nền kinh tế thì nhập siêu lại đáng lo ngại với kim ngạch khoảng
Lê Phương Hà Thương mại 47C
1
Luận văn tốt nghiệp
80,4 tỷ USD tăng 28,3% so với năm 2007. Trong các mặt hàng nhập khẩu chủ
lực phải kể đến mặt hàng máy móc thiết bị đạt khoảng 13,7 tỷ USD.
Trong thời gian thực tập ở công ty cổ phần xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà
Nội (TOCONTAP ) em nhận thấy rằng ở công ty hoạt động chủ yếu là nhập
khẩu, trong đó nhập khẩu máy móc thiết bị chiểm tỷ trọng lớn nhất và luôn có
những thay đổi đáng mừng. Trước những biến động thăng trầm của kinh tế thế
giới, hoạt động của công ty không phải lúc nào cũng ổn định, bên cạnh những
thành tựu vẫn còn tồn tại những hạn chế mà công ty đã và đang nỗ lực khắc
phục. Do vậy, qua thời gian thực tập ở công ty em đã chọn đề tài: “Hoàn thiện
nhập khẩu máy móc thiết bị ở công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội” để
làm khóa luận tốt nghiệp.
2. Mục đích của đề tài
- Cung cấp những hiểu biết sâu hơn vềlý luận nhập khẩu nói chung và
nhập khẩu máy móc thiết bị ở công ty TOCONTAP nói riêng.
- Khái quát và đi vào phân tích thực trạng nhập khẩu máy móc thiết bị
ở công ty TOCONTAP và cơ hôi kinh doanh của công ty trên thị
trường.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Trong quá trình thực tập ở phòng xuất nhập
khẩu 8 ở công ty TOCONTAP em đã nỗ lực tìm hiểu lý luận thực tiễn nhập
khẩu máy móc thiết bị của công ty
Phạm vi nghiên cứu: Qui trình nhập khẩu và những hoạt động xung
quanh nhập khẩu máy móc thiết bị của công ty từ năm 2005 đến năm 2008.
4. Kết cấu của luận văn
Luận văn của em gồm 3 phần chính:
- Chương 1: Những lí luận chung về nhập khẩu máy móc thiết bị của
Lê Phương Hà Thương mại 47C
2
Luận văn tốt nghiệp
doanh nghiệp
- Chương 2: Thực trạng nhập khẩu máy móc thiết bị của công ty xuất
nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội(TOCONTAP )
- Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện nhập khẩu máy
móc và thiết bị của công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội
(TOCONTAP ).
Lê Phương Hà Thương mại 47C
3
Luận văn tốt nghiệp
CHƯƠNG 1
NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHẬP KHẨU MÁY
MÓC THIẾT BỊ CỦA DOANH NGHIỆP
I. Khái niệm nhập khẩu
1. Khái niệm
Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng của thưng mại quốc tế. Nhập
khẩu tác động một cách trực tiếp và quyết định đến sản xuất và đời sống trong
nước. Có thể định nghĩa nhập khẩu hàng hóa là quá trình mua hàng hóa dịch
vụ của một tổ chức kinh tế hay doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu ở
quốc gia này với quốc gia khác theo nguyên tắc thị trường quốc tể để phục vụ
cho sản xuất trong nươc hay tái xuất khẩu tìm kiểm lợi nhuận.
Nhập khẩu để bổ sung hàng hóa mà trong nước không sản xuất được,
hoặc sản xuất không đáp ứng nhu cầu. Nhập khẩu còn để thay thế, nghĩa là
nhập khẩu những hàng hóa mà sản xuất trong nước sẽ không có lợi bằng nhập
khẩu. Hai mặt hàng nhập khẩu bổ sung hoặc nhập khẩu thay thể nếu thực hiện
tốt sẽ tác động tích cực đến sự phát triển cân đối của nền kinh tế quốc dân,
trong đó cân đối trực tiếp ba yếu tố của sản xuất: Công cụ lao động, đối tượng
lao động và tư liệu lao động. Với cách tác động đó, ngoại thương được coi như
một phương pháp sản xuất gián tiếp.
Với mỗi quốc gia nhập khẩu luôn là một bộ phận quan trọng trong quá
trình buôn bán quốc tế, nó thể hiện mối quan hệ giữa nền kinh tế quốc gia với
kinh tế thế giới.Việt Nam trong nhiều năm gần đây tỷ trọng nhập khẩu luôn
chiếm tỷ trọng lớn, riêng năm 2008 mặc dù chịu ảnh hưởng của cuộc đại
khủng hoảng kinh tế nhưng nhập siêu vẫn tăng đột biến khoảng 80,4 tỷ USD
chủ yếu từ Trung Quốc chiếm gần 13 tỷ USD, trong đó máy móc thiết bị là
Lê Phương Hà Thương mại 47C
4
Luận văn tốt nghiệp
một trong những mặt hàng chủ yếu để phục vụ cho nhiều ngành kinh tế. Năm
2009 vẫn là năm của khủng hoảng kinh tế nhưng với xu thế toàn cầu hóa thì
khối lượng hoạt động ngoại thương ngày càng nhiều và điều chỉnh nhập khẩu
hợp lý cân đối với xuất khẩu là bộ phận không thể thiếu để ổn định kinh tế
giảm gánh nặng của khủng hoảng.
2. Vai trò của nhập khẩu đối với doanh nghiệp
Bên cạnh xuất khẩu thì nhập khẩu cũng đóng vai tròn quan trọng cho
nền kinh tế quốc dân nói chung và cho doanh nghiệp nói riêng.
Đối với nền kinh tế, nhập khẩu tạo điều kiển đẩy nhanh chuyển dịch cơ
cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa đất nước; bổ sung kịp thời những mặt
cân đối của nền kinh tế đảm bảo phát triển kinh tế ổn định và cân đối; góp
phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân; thúc đẩy xuất khẩu tăng
thu ngoại tệ cho đất nước.
Đối với doanh nghiệp, vai trò nhập khẩu thể hiện những điểm sau:
• Nhập khẩu đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, góp phần gia tăng lợi
nhuận cho doanh nghiệp thương mại thông quan tổ chức tiêu thụ
hàng hóa sau khi nhập khẩu, và góp phần cải thiện nâng cao khả
năng sản xuất đối với doanh nghiệp sản xuất.
• Nhập khẩu góp phần giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường cung
ứng và tiêu thụ sản phẩm. Nó cũng giúp doanh nghiệp hội nhập với
nền kinh tế thế giới, học hỏi kinh nghiệm làm việc tiên tiến hiện đại,
phong cách làm việc khoa học, và kiến thức nghiệp vụ xuất nhập
khẩu trên thế giới.
• Nhập khẩu giúp doanh nghiệp tìm kiếm được bạn hàng tin cậy, lâu
dài ổn định trên thế giới, góp phần tạo ra những liên minh kinh tế,
những liên kết xuyên quốc gia có lợi cho doanh nghiệp
• Nhập khẩu những mặt hàng phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu góp
Lê Phương Hà Thương mại 47C
5
Luận văn tốt nghiệp
phần thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thị
trường.
3. Sự cần thiết hoàn thiện nhập khẩu máy móc thiết bị đối với
doanh nghiệp
Nền kinh tế VN phát triển theo hướng phụ thuộc nguồn nguyên liệu
nhập khẩu mang đậm nền kinh tế gia công lắp ráp. Hàng năm tỷ trọng nhập
khẩu máy móc thiết bị phục vụ sản xuất và đầu tư trong nước lên tới 80%. Sở
dĩ như vậy là do các nguyên nhân sau:
Quá trình quốc tế hóa đời sống kinh tế trên phạm vi toàn cầu là xu thế
chung của tất cả các quốc gia, lực lượng sản xuất phát triển vượt qua qua ngoài
phạm vi biên giới một quốc gia, sự phân công lao động quốc tê cả về bề rộng
lẫn bề sâu. Việt Nam cũng đang trên đà hội nhập bằng nhiều cách, trong đó có
cuộc cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chính vì vậy, việc
xây dựng các yếu tố cơ sở hạ tầng như: đường xá, cầu cống, nhà máy, các khu
công nghiệp, các khu đô thị, khu dân cư là nền tảng vô cùng quan trọng.
Theo lý thuyết lợi thế tương đối của D. Ricardo thì mỗi nước nên chuyên
môn hóa vào các sản phẩm mà nước đó có lợi thế tương đối thì thương mại sẽ có lợi
cho các bên. Nói các khác, một quốc gia sẽ có lợi khi sản xuất và xuất khảu những
mặt hàng mà quốc gia đó có thế sản xuất với hiệu quả cao hơn một cách tương đối
hay giá cả thấp hơn một cách tương đối so với quốc gia kia. Việt Nam nước nông
nghiệp có thế mạnh về gạo, tài nguyên và những mỏ than, mỏ quặng do thiên
nhiên hào phóng ban tặng. Hàng năm nước ta thu về những đồng ngoại tệ quí
giá từ hoạt động xuất khẩu những mặt hàng này. Song bên cạnh đó những mặt
hàng có hàm lượng chất xám cao, tiên tiến hiện đại như: máy móc thiết bị, đồ
điện tử, nguyên nhiên vật liệu phục vụ cho xuất khẩu việc sản xuất trong nước
vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu cả về chất và lượng. Do đó việc nhập khẩu
những mặt hàng còn thiếu kia vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa tiết kiệm
được chi phí, nguồn nhân lực, nhằm chuyên tâm vào sản xuất những mặt hàng
Lê Phương Hà Thương mại 47C
6
Luận văn tốt nghiệp
thế mạnh.
Đối với các doanh nghiệp kinh doanh ngoại thương thì việc nhập khẩu
máy móc thiết bị ngày càng cần hoàn thiện hơn bởi:
- Nguồn lực trong nước khan hiếm không đủ cung cấp để thực hiện xây
dựng cơ sở hạ tầng, đầu tư cho khu công nghiệp phục vụ cho quá trình Công
nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước. Trong khi đó trên thế giới có rất nhiều
nguồn cung với các mặt hàng phong phú về mẫu mã, chất lượng. Vấn đề đặt
ra là các nhà nhập khẩu phải lựa chọn mặt hàng tin cậy, thị trường đầu hợp lý,
giảm chi phí nhập khẩu, đạt hiệu quả kinh doanh cao.
- Khi nhu cầu càng tăng thì tất yếu sẽ xuất hiện nhiều nhà cung cấp.
Khi đó tất yếu sẽ nảy sinh sự cạnh tranh về giá cả, chất lượng. Và kết quả là
các doanh nghiệp nhập khẩu sẽ tìm cách hoàn thiện nhập khẩu máy móc thiết
bị về thị trường đầu vào, đầu ra, qui trình nhập khẩ… để tăng chất lượng mặt
hàng với giá thành hợp lý nhằm thu nhiều lợi nhuận nhất và nâng cao vị thế
của mình trên thị trường.
II. Các hình thức nhập khẩu
1. Nhập khẩu trực tiếp
- Nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu độc lập hàng hóa và dịch
vụ mà doanh nghiệp đó kinh doanh mà không qua tổ chức trung gian
nào.
- Hình thức này cho phép người nhập khẩu có thể năm bắt được thị
trường nhập khẩu và lợi nhuận không bị chia sẻ.
- Tuy nhiên đây khi tiến hành nhập khẩu dưới hình thức này đòi hỏi
doanh nghiệp phải có nhiều kinh nghiệm, các cán bộ nghiệp vụ kinh
doanh xuất nhập khẩu phải có kiến thức chuyên môn giỏi để có thể đàm
phán và và tiến hành nghiệp vụ thông thạo hiểu quả cao. Đồng thời
doanh nghiệp cũng phải chịu mọi chi phí rủi ro, tổn thất từ những thất
Lê Phương Hà Thương mại 47C
7
Luận văn tốt nghiệp
bại, khó khăn của thương vụ.
2. Nhập khẩu liên doanh
- Nhập khẩu liên doanh là hoạt động nhập khẩu hàng hóa trên cơ sở
liên kết kỹ thuật một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp( trong đó
ít nhất một doanh nghiệp tự xuất khẩu trực tiếp) nhằm phối hợp kỹ
năng để cùng giao dịch đề ra chủ trương biện pháp có liên quan đến
hoạt động nhập khẩu, thúc đẩy hoạt động này phát triển theo hướng
có lợi nhất cho cả hai bên cùng chia lãi và nếu lỗ thì phải chịu.
Quyền hạn và trách nhiệm mỗi bên được chia theo tỷ lệ vốn góp.
- Các doanh nghiệp nhập khẩu dưới hình thức chỉ phải chịu rủi ro theo
tỷ lệ vốn góp. Doanh nghiệp nào đứng ra nhận hàng sẽ được tính kim
ngạch nhập khẩu. Khi đưa hàng về tiêu thụ thị chỉ được tính doanh
số trên số hàng tính theo tỷ lệ vốn góp và chịu thuế doanh thu trên
doanh số đó.
- Doanh nghiệp nhập khẩu liên doanh phải ký hai hợp đồng: một hợp
đồng mua hàng với nước ngoài và một hợp đồng với doanh nghiệp
khác.
3. Nhập khẩu ủy thác
- Là hình thức nhập khẩu gián tiếp thông qua trung gian thương mại.
Bên nhờ ủy thác sẽ phải trả một khoản tiền cho bên nhận ủy thác
dưới hình thức phí ủy thác, còn bên nhận ủy thác có trách nhiệm thực
hiện đúng nội dung của hợp đồng ủy thác đã được kí kết giữa các
bên.
- Doanh nghiệp trực tiếp nhập khẩu không phải bỏ vốn, không phải
xin hạn ngạch, không phải nghiên cứu thị trường mà chỉ đóng vai trò
đại diện cho bên ủy thác giao dịch với bạn hàng nước ngoài, ký kết
hợp đồng, làm thủ tục nhập khẩu hàng cũng như thay mặt cho bên ủy
Lê Phương Hà Thương mại 47C
8
Luận văn tốt nghiệp
thác khiếu nại, đòi bồi thường với bên nước ngoài khi có tổn thất.
- Bên nhận ủy thác phải tự nghiên cứu thị trường, lựa chọn mặt hàng
và chịu các chí phí liên quan.
- Bên nhận ủy thác cũng phải lập 2 hợp đồng: một hợp đồng mua bán
hàng hóa với nước ngoài, và một hợp đồng nhận ủy thác với bên ủy
thác
4. Nhập khẩu hàng đổi hàng
- Nghiệp vụ hàng đổi hàng là một loại hình của buôn bán đổi lưu-
phương thức trao đổi hàng hóa trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập
khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng giao đi có giá trị tương
xứng với lượng hàng nhận về. Trong nghiệp vụ này có thể hoặc không cần
dùng đồng tiền thanh toán
- Hàng hóa nhập có sự cân bằng về giá cả, mặt hàng, cân bằng về tổng
giá trị hàng giao cho nhau, và cân bằng về điều kiện giao hàng.
- Hợp đồng trong nghiệp vụ hàng đổi hàng có thể là một hợp đồng với
hai danh mục hàng hóa, hoặc cũng có thể là hai hợp đồng, mỗi hợp đồng một
danh mục hàng hóa với những điều khoản ràng buộc nhau khiến cho bên nào
cũng vừa là người bán vừa là người mua.
- Trong các hợp đồng này thường có điều kiện đảm bảo thực hiện đối
lưu bằng cách dùng thư tín dụng, dùng ngân hàng, dùng một tài khoản đặc biệt
ở ngân hàng.
5. Tạm nhập tái xuất
- Đây là hình thức nhập khẩu mà nước nhập khẩu sẽ xuất khẩu trở lại
nước ngoài hàng trước đây đã nhập khẩu chưa qua chế biến ở nước tái xuất.
Trong hoạt động nhập khẩu luon có sự tham gia của ba nước: nước xuất khẩu,
nước nhập khẩu, và nước tái xuất.
- Người bán đồng thời là người mua, sau mỗi chuyến hàng đều có việc
Lê Phương Hà Thương mại 47C
9
Luận văn tốt nghiệp
thanh toán bằng tiền.
- Có nhiều loại: Hàng từ nước xuất khẩu được chở thẳng sang nước
nhập khẩu. Hoặc hàng từ nước xuất khẩu được chở đến nước tái xuất nhưng
không làm thủ tục vào nước tái xuất mà được chở sang nước nhập khẩu. Hoặc
hàng từ nước xuất khẩu được chở đến nước tái xuất, làm thủ tục nhập vào kho
ngoại quan ở nước tái xuất, sau đó được xuất khẩu sang nước nhập khẩu.
- Về mặt thanh toán, nhiều hợp đồng tái xuất quy định phương thức tín
dụng giáp lưng. Người tái xuất thường cố dàn xếp để trả chậm tiền hàng nhập
và nhanh chóng thu tiền hàng xuất. Nhờ biện pháp đó mà người tái xuất thu
được cả lợi tực về tiền hàng trong khoảng thời gian chênh lệch.
- Kinh doanh tái xuất đòi hỏi nhạy bén tinh hình thị trường và giá cả,
chính xác và chặt chẽ trong các hợp đồng mua bán.
III. Qui trình nhập khẩu của doanh nghiệp
1. Nghiên cứu thị trường
Nghiên cứu thị trường là quá trình đầu tiên của hoạt động nhập khẩu
hàng hóa. Không chỉ tiến hành nghiệp vụ ngoại thương mà làm bất cứ một
công việc kinh doanh nào cũng cần tiến hành nghiên cứu thị trường, đây là
bước nghiên cứu tiền khả thi để có thể đưa ra những phương án kinh doanh
thích hợp. Nghiên cứu thị trường không chỉ là ở trong nước mà còn cả nước
ngoài nữa.
Nghiên cứu thị trường trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nhằm
tìm thị trường đầu ra, đối tác kinh doanh ở nước ngoài, và đối thủ cạnh tranh
trong nuớc.
Đối tác kinh doanh là các doanh nghiệp ở quốc gia khác tiến hành xuất
khẩu cho doanh nghiệp nhập khẩu.
Thị trường đầu ra là thị trường tiêu thụ cho những mặt hàng nhập khẩu
của doanh nghiệp. Thị trường này có thể ở trong quốc gia cũng có thể ở ngoài
Lê Phương Hà Thương mại 47C
10
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét