Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Hành vi buôn gian bán lận trong dân gian đợc hiểu bao gồm một số hành
vi, thủ đoạn đơn giản nh hàng tốt nói xấu, hàng ít nói nhiều, rẻ nói đắt, cân đo
đong đếm sai (điêu), buôn bán hàng cấm, lén lút trốn lậu thuế,
2-/ Các hình thức gian lận thơng mại.
Tại Hội nghị các tổ chức hải quan quốc tế về chống gian lận thơng mại đợc
tổ chức từ ngày 9 đến ngày 13-10-1995 ở Brucxen (Bỉ) đã thống nhất phân chia
các hình thức gian lận thơng mại thành 16 loại:
1. Buôn bán hàng cấm qua biên giới hoặc ra khỏi sự kiểm soát của hải
quan (buôn bán động vật quý hiếm, sản vật văn hoá, )
2. Khai báo sai chủng loại hàng hoá.
3. Khai tăng, giảm giá trị hàng hoá.
4. Lợi dụng chế độ u đãi xuất xứ hàng hoá (thí dụ: Nhà nớc ta có chính
sách u đãi về thuế đối với hàng hoá của các nớc ASEAN).
5. Lợi dụng chế độ u đãi đối với hàng gia công.
6. Lợi dụng chế độ tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập (đây là hàng hoá
đợc miễn thuế XNK nhng đã sử dụng sai mục đích, ).
7. Lợi dụng các yêu cầu về giấy phép XNK (nh các loại giấy phép theo
nhu cầu chuyên ngành nh hàng cho an ninh, quốc phòng, y tế, văn hoá, )
8. Lợi dụng chế độ qúa cảnh đem dùng trong nớc (thí dụ: hàng của Lào,
Trung Quốc vận chuyển qua lãnh thổ Việt Nam).
9. Khai báo sai về số lợng, chất lợng hàng hoá.
10. Lợi dụng chế độ, mục đích sử dụng, buôn bán trái phép hàng hoá đợc u
đãi về thuế nhập khẩu cho những đối tợng sử dụng nhất định. Thí dụ: hàng cho
đồng bào bị lũ lụt, cho các cơ quan ngoại giao, cho đồng bào các dân tộc thiểu
số, miền núi để xoá đói giảm nghèo,
11. Vi phạm đạo luật về diễn giải thơng mại hoặc quy định bảo vệ ngời
tiêu dùng.
12. Buôn bán hàng giả, hàng ăn cắp mẫu mã.
13. Buôn bán hàng không có sổ sách.
14. Làm giả, làm khống việc hoàn hay trung hoàn thuế hải quan. Thí dụ:
làm giả chứng từ về hàng đã xuất,
15. Kinh doanh ma để hởng tín dụng thuế trái phép.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
16. Thanh lý, phá sản có chủ đích để trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế nh: công
ty đăng ký kinh doanh một thời gian ngắn, nợ thuế rồi tuyên bố phá sản,
Thái độ ứng xử đối với 16 hành vi này là thống nhất với nhau ở 2 cung
bậc, tuỳ thuộc vào mức độ tác hại của hành vi đó mang lại cho xã hội mà xử lý
hành chính hay xử lý hình sự. Đối với một số nớc nh Mỹ, Nhật, Pháp, Bên
cạnh việc áp dụng các công ớc quốc tế xử lý 16 hành vi này theo Luật hải quan
còn quy định trong Luật hình sự các tội danh cụ thể tơng ứng với những hành vi
đó. Đối với nớc ta thái độ ứng xử này với các hành vi diễn ra theo 3 trờng hợp.
+ Hành vi có tính chất không nghiêm trọng, giá trị tài sản buôn bán sai
phạm không lớn thì xử lý hành chính theo pháp lệnh hải quan và các nghị định
của Chính phủ về quản lý XNK.
+ Một số hành vi trong số đó cha đợc quy định trong pháp luật Việt Nam
nên không xảy ra hoặc có thể xảy ra nhng không bị xử lý nh hành vi vi phạm
đạo luật về diễn giải thơng mại,
+ Tất cả các hành vi có tính chất nghiêm trọng, hậu quả lớn đều bị xử lý d-
ới tội danh chung của điều 97 (Bộ Luật hình sự nớc công hoà XHCN Việt Nam)
là buôn lậu.
III-/ Phân biệt buôn lậu và gian lận thơng mại - Mối quan hệ
giữa chúng.
Theo pháp luật Việt Nam, gian lận thơng mại không phải là một tội danh
trong Luật hình sự nhng các biểu hiện đặc trng của nó lại trùng hợp với tội buôn
lậu, một bộ phận của gian lận thơng mại là buôn lậu và buôn lậu bao gồm cả
gian lận thơng mại. Cả hai khái niệm này vẫn thờng đi đôi và gắn liền với nhau
trong tiềm thức xã hội, chúng có phần nằm trong nhau nhng không bao hàm tất
cả đặc biệt là gian lận thơng mại ngoài buôn lậu còn bao hàm các yếu tố khác
nh buôn bán hàng giả, ăn cắp mẫu mã, khai báo sai về số lợng, chất lợng hàng
hoá,
Sự khác nhau cơ bản giữa gian lận thơng mại và buôn lậu là buôn lậu trớc
hết là hành vi gian lận thơng mại nhng ở mức cao hơn, tính chất phức tạp và
nghiêm trọng hơn. Nó là một trờng hợp đặc biệt của gian lận thơng mại. Nó bao
hàm các hành vi dấu diếm để trốn tránh hoàn toàn hoặc một phần việc kiểm tra
của hải quan bằng mọi thủ đoạn và phơng tiện khác nhau để thu lợi. Trong khi
gian lận thơng mại là việc làm trái quy định của pháp luật, chính sách hoặc lợid
ụng sự sơ hở, không rõ ràng không chính xác khoa học và đầy đủ của Luật
pháp, chính sách và việc quản lý cơ sở của các cơ quan quản lý chức năng để
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
thực hiện hành vi gian đối, lựa gặt qua cửa khẩu một cách công khai nhằm thu
lời bất chính. Nh vậy phạm vi của khái niệm gian lận thơng mại rộng hơn khái
niệm buôn lậu.
IV-/ Tác động của buôn lậu và gian lận thơng mại.
1-/ Tác động tới toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
Sự ra đời của hàng rào thuế quan nhằm mục đích bảo hộ sản xuất trong n-
ớc, bảo vệ an ninh trật tự xã hội và nền văn hoá truyền thống của dân tộc ta
trong suốt thời gian qua thế, nhng sự xuất hiện và phát triển của tệ nận buôn lậu
và gian lận thơng mại đã có ảnh hởng không nhỏ tới toàn bộ nền kinh tế - văn
hoá - xã hội.
- Về kinh tế:
Tệ nạn buôn lậu và gian lận thơng mại ngày một gia tăng và với các thủ
đoạn tinh vi xảo quyệt gây thiệt hại không nhỏ đối với nền kinh tế đất nớc. Tệ
buôn lậu trốn thuế qua các cửa khẩu hàng năm làm thất thu ngân sách Nhà nớc
gây khó khăn trở ngại cho Nhà nớc trong công tác kiểm tra, kiểm soát và quản
lý hoạt động thu nộp thuế, gây thất thu thuế cho ngân sách Nhà nớc.
Tệ nạn buôn lậu và gian lận thơng mại tràn lan nh một bệnh dịch ở hầu khắp
các địa phơng trong cả nớc, từ đồng bằng đến miền núi, từ nông thôn đến thành
thị, hầu khắp các cửa khẩu từ Bắc vào Nam các khu vực biên giới với Trung
Quốc, Lào và Campuchia đều có hoạt động của bọn buôn lậu và gian lận thơng
mại. Từ hoạt động xuất khẩu đến nhập khẩu, thơng mại tiểu ngạch hay chính
ngạch, bất cứ khi nào, nơi nào lĩnh vực nào tuyến đờng nào cũng có tệ nạn, nhức
nhối và nóng bỏng. Dân c ở khu vực biên giới tiếp tay cho buôn lậu và gian thơng
về làm thuê cho họ thì có thể có đợc nhiều tiền hơn và nh vậy họ bỏ bê ruộng vờn
không chịu làm ăn phát triển kinh tế vùng biên giới, kinh tế vùng biển vốn dĩ đã
khó khăn nay lại càng khó khăn hơn.
Buôn lậu và gian lận thơng mại tác động đến sản xuất trong nớc làm cho
hàng hoá trong nớc khó có thể cạnh tranh với hàng lậu, hàng giả với giá hạ hơn.
Nó thậm chí làm cho sản xuất trong nớc phải điêu đứng và kìm hãm sự phát
triển sản xuất.
Hơn thế nữa buôn lậu và gian lận thơng mại tạo tâm lý tiêu dùng sa sỉ
thích hàng ngoại hay tâm lý sính hàng ngoại, vợt quá năng lực sản xuất trong
nớc, đối lập với yêu cầu thắt lng buộc bụng, cần kiệm xây dựng đất nớc hiện
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
nay. Nhìn chung tệ nạn buôn lậu và gian lận thơng mại kìm hãm sự phát triển
kinh tế đất nớc, kìm hãm sự phát triển kinh tế dựa vào nội lực trong nớc.
- Về chính trị an ninh, an toàn xã hội và văn hoá.
Buôn lậu và gian lận thơng mại xuất hiện ở khắp mọi nơi trong cả nớc, sự
xuất hiện và hoạt động của chúng đã gây rối loạn và xáo trộn về trật tự an ninh
an toàn xã hội. Chúng tổ chức buôn lậu thành đờng dây từ khâu mua vận
chuyển qua biên giới đến tiêu thụ với sự tham gia của nhiều đối tợng khác nhau
trong đó có cả ngời nớc ngoài, cán bộ hải quan, làm cho tình hình an ninh
biên giới bất ổn, khó kiểm soát và xử lý phức tạp. Bọn buôn lậu và gian lận th-
ơng mại lôi kéo một bộ phận lớn quần chúng nhân dân khu vực biên giới cửa
khẩu tham gia vào hoạt động buôn lậu chống lại sự kiểm soát của hải quan - cơ
quan quản lý Nhà nớc, lợi dụng sự kém hiểu biết của quần chúng, dùng đồng
tiền để lôi kéo họ tiếp tay cho buôn lậu và gian lận thơng mại, khi bị bắt thì họ
chống trả quyết liệt bởi họ không hiểu, không biết những việc mà mình làm là
trái với pháp luật hoặc họ cố tình làm trái với các quy định của Nhà nớc để
kiếm sống, bọn gian thơng và các lực lợng diễn biến hoà bình còn lợi dụng sự
kém hiểu biết này để tuyên truyền văn hoá phẩm đồi truỵ, t tởng cực đoan chủ
nghĩa, lôi kéo họ chống lại chính quyền Nhà nớc, làm cho trật t xã hội bị đảo
lộn tình hình chống buôn lậu và gian lận thơng mại ngày càng phức tạp hơn, an
ninh chính trị ở khu vực biên giới bị đe doạ nghiêm trọng.
+ Bọn buôn lậu và gian lận thơng mại lôi kéo một bộ phận cán bộ Nhà nớc
tham gia vào hoạt động buôn lậu và gian lận làm suy đồi t tởng và làm mất t
cách đạo đức của họ. Những kẻ hám lợi bỏ qua tất cả để chạy theo đồng tiền bất
chấp luật pháp của Nhà nớc để làm giàu cá nhân, gây mất lòng tin của quần
chúng, mất ổn định về chính trị, an ninh và an toàn xã hội.
+ Một số mặt hàng mà pháp luật cấm nh thuốc phiện, thuốc nổ các sản
phẩm văn hoá phẩm đồi truỵ, đã đợc bọn chúng đa vào làm suy đồi t tởng, t
cách đạo đức của nhân dân không chỉ ở khu vực biên giới mà trong cả nớc, tác
động đến nhiều mặt khác của đời sống xã hội nh gia tăng tộ phạm, cớp của giết
ngời để lấy tiền mua ma tuý, tuyên truyền t tởng cực đoan chống chính quyền,
chênh lệch giữa kẻ giàu và ngời nghèo ngày càng lớn, ảnh hởng đến chính trị
an ninh, an toàn xã hội, văn hoá truyền thống của dân tộc.
2-/ Tác động đến doanh nghiệp và ngời tiêu dùng.
Trong điều kiện đất nớc còn nghèo nàn, kỹ thuật lạc hậu, sản xuất trong n-
ớc còn gặp nhiều khó khăn, năng suất lao động thấp, chất lợng sản phẩm cha
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
cao, giá thành và chi phí sản xuất cao, các sản phẩm trong nớc khó hoặc không
thể cạnh tranh đợc với hàng lậu và gian lận cùng loại, nhiều doanh nghiệp sản
xuất phải đứng trớc nguy cơ đóng cửa do không tiêu thụ đợc sản phẩm. Một số
hàng có khả năng thay thế do buôn lậu và gian lận thuế đợc bán với giá thấp và
chất lợng cao hơn do đợc sản xuất với công nghệ hiện đại chi phí cho sản phẩm
thấp, đã chiếm lĩnh thị trờng làm cho doanh nghiệp phải điêu đứng và không
bảo vệ đợc kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình. Một số mặt hàng buôn lậu
và gian lận có chất lợng kém nhng mẫu mã đẹp giá thấp hơn nhiều so với giá
của sản phẩm trong nớc, làm cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh gặp
nhiều khó khăn, trở ngại trong cạnh tranh, tiêu thụ và cải tiến chất lợng sản
phẩm, hạ giá thành, giải quyết công ăn việc làm cho ngời lao động.
Buôn lậu và gian lận thơng mại không chỉ tác động đến sản xuất trong nớc
mà còn tác động rất lớn đến ngời tiêu dùng trong nớc. Một số khách hàng thích
và u tin dùng hàng ngoại hàng rẻ dễ bị lừa gạt vì trong số đó có những mặt hàng
đã qua sử dụng đợc mông má lại hoặc chất lợng kém, Một số mặt hàng nh dợc
phẩm thuốc bảo vệ thực vật, không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn gây
thiệt hại cả về sức khoẻ, tính mạng cho cả ngời và động vật, thực vật, thiệt hại
cả về ngắn hạn lẫn lâu dài do hàng hoá chất lợng kém, quá hạn sử dụng, hàng
giả, không đảm bảo an toàn cho ngời tiêu dùng. Một số mặt hàng nh ma tuý,
chất kích thích, khác không chỉ tác động đến sức khoẻ mà còn tác động đến
đạo đức lối sống của ngời tiêu dùng, làm suy đồi t tởng đạo đức và gây ra các tệ
nạn khác nh: trộm cắp, cớp giật, giết ngời, Các mặt hàng nh thuốc nổ, thuốc
súng tác động đến tính mạng, an ninh chính trị quốc gia, gây đảo lộn trật tự an
toàn xã hội, làm cho lu thông hàng hoá bị rối loạn, trật tự thị trờng bị đảo lộn và
không đợc thiết lập gây lên các cơn sốt về hàng hoá và giá cả gây khó khăn cho
công tác quản lý thị trờng, quản lý hoạt động XNK.
ch ơng II
Thực trạng tình hình buôn lậu và gian lận
thơng mại ở việt nam - kinh nghiệm của một số nớc
I-/ Thực trạng tình hình buôn lậu và gian lận thơng mại ở
Việt Nam.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1-/ Thực trạng chung trong cả nớc.
Việt Nam là một đất nớc có địa hình phức tạp đồi núi chiếm phần lớn diện
tích cả nớc, có biên giới tiếp giáp với Lào, Trung Quốc, Campuchia và có các
cửa khẩu trải dài từ Bắc vào Nam - nơi kiểm soát hoạt động kinh doanh xuất
nhập khẩu (XNK) đặc điểm này của địa hình kết hợp với sự ra đời của hàng rào
thuế quan và hệ thống thuế đối với hoạt động kinh doanh làm cho tình hình
buôn lậu và gian lận thơng mại trong cả nớc có nhiều diễn biến phức tạp với
nhiều thủ đoạn tinh vi xảo quyệt, để trốn lậu thuế, tuồn hàng lậu qua cửa khẩu
chống lại sự kiểm soát của hải quan, buôn bán và kinh doanh hàng giả,
ở nớc ta trong mấy năm gần đây tệ nạn buôn lậu và gian lận thơng mại
phát triển tràn lan nh một bệnh dịch kéo dài âm ỉ làm đâu đầu các nhà chức
trách trong việc tìm ra các giải pháp đặc trị chặn đứng căn bệnh này. Trên thực
tế nạn buôn lậu và gian lận thơng mại xuất hiện khắp mọi nơi trên lãnh thổ Việt
Nam từ khắp các biên giới phía Bắc đến biên giới Tây Nam, từ các cửa khẩu
qua Trung Quốc, Lào, Campuchia đến các cửa khẩu quốc tế, từ nông thôn đến
thành thị, từ xuất khẩu đến nhập khẩu, từ hoạt động thơng mại chính ngạch đến
hoạt động tiểu ngạch, từ đờng bộ đến đờng biển đờng hàng không và bu điện,
Chỗ nào, lĩnh vực nào, tuyến đờng nào buôn lậu và gian lận thơng mại cũng là
những vấn đề nóng bỏng nhức nhối.
Trên các tuyến biên giới phía Bắc, phía Tây và Tây Nam của nớc ta tình
hình buôn lậu và gian lận thơng mại diễn ra phức tạp và ngày càng tinh vi xảo
quyệt. Điều đặc biệt nghiêm trọng là trong khi Việt Nam ngăn chặn thì phía nớc
ngoài lại khuyến khích thực chất là họ muốn tiêu thụ hàng tồn kho ứ đọng của
mình.
a. Buôn lậu trên tuyến biên giới phía Bắc.
Trên tuyến này buôn lậu diễn ra tấp nập hối hả nhất là ở các khu vực cửa
khẩu Móng Cái (Quảng Ninh), Hữu Nghị, Tâm Thanh, Cao Lộc, Lộc Bình, Văn
Lãng (Lạng Sơn), Chi Ma (Lạng Sơn), thủ đoạn chủ yếu mà bọn buôn lậu th-
ờng áp dụng là: tập trung hàng hoá ở 2 bên cánh gà các cửa khẩu, các đờng mòn
cắt qua biên giới, dùng cửa vạn khuân vác suốt ngày đêm với số lợng lớn,
hàng vạn ngời tham gia vận chuyển. Vào lúc cao điểm tại cửa khẩu Móng Cái
(Quảng Ninh) số cửa vạn lên tới 3 đến 4 ngàn ngời. Hàng hoá nhập lậu chủ
yếu là vải, vật liệu xây dựng, đồ điện tử cũ và mới, các mặt hàng xa xỉ phẩm, đồ
chơi trẻ em, xe đạp bánh kẹo, động cơ nổ, sứ vệ sinh, gạch men, Các mặt hàng
buôn lậu (nhập lậu) từ Trung Quốc chủ yếu là hình thức mẫu mã đẹp còn chất l-
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
ợng thấp và giá hạ điều này tác động không nhỏ đến sản xuất trong nớc, tính
cạnh tranh của sản phẩm.
b. Trên tuyến biên giới phía Tây.
Khu vực miền Trung tình hình buôn lậu nổi lên chủ yếu ở khu vực cửa
khẩu Lao Bảo (Quảng Trị), Cầu Treo (Hà Tĩnh), Lò Quỳnh Lu (Nghệ An), Cửa
Sót (Hà Tĩnh), Lý Hoà (Quảng Bình), thủ đoạn chủ yếu của chúng vẫn là tập
kết hàng ở 2 bên cánh gà các cửa khẩu, các đờng mòn cắt ngang biên giới, dùng
cửu vạn đa hàng vào để lậu thuế và làm các thủ tục hoá đơn chứng từ giả, hoặc
quay vòng hoá đơn nhiều lần, Mặt hàng buôn lậu chủ yếu là hàng điện tử, nồi
cơm điện, gạch men, tủ lạnh, nớc giải khát, tân dợc do Thái Lan sản xuất, thuốc
lá ngoại, xe gắn máy, xứ vệ sinh, hàng xa xỉ phẩm của Thái Lan, Nhật Bản,
c. Trên tuyến biên giới Tây Nam.
Khu vực này tập trung ở khu vực huyện Đức Huệ (Long An), Phớc Chỉ
(Tây Ninh), An Giang, Đồng Tháp khu vực này bọn buôn lậu và gian lận thơng
mại dùng rất nhiều thủ đoạn tinh vi nh quay vòng tem nhập khẩu, sử dụng tem
giả, quay vòng vỏ thùng hàng đã dán tem, chẻ nhỏ hàng từ xa để vận chuyển,
thuê mớn nhà xởng, xe công cụ của một số cơ quan, doanh nghiệp để làm kho
trung chuyển, sử dụng hồ sơ chứng từ giả quay vòng nhiều lần, đặc biệt gần đây
bọn buôn lậu còn dùng hình thức cới xin vùng biên giới để vận chuyển hàng
lậu. Đây là tuyến buôn lậu tập trung sôi động phức tạp từ lâu trong đó mặt hàng
nhập lậu chủ yếu là thuốc lá ngoại, xe gắn máy nghĩa địa, quần áo si đa, đồ
điện tử hàng xa xỉ phẩm, đồ chơi trẻ em, của Thái Lan, Nhật, Tây Âu. Hàng
xuất lậu chủ yếu là vàng, ngoại tệ, xăng dầu, nông sản thực phẩm làm cho hiện
tợng chảy máu vàng, ngoại tệ ra nớc ngoài ngày một lớn mạnh. Những hàng
hoá này đợc đa vào nội địa tiêu thụ phần nhiều là vào TP. HCM, đây là thị trờng
tiêu thụ rộng không chỉ hàng hoá ở biên giới Tây Nam mà còn có các mặt hàng
nhập lậu từ biên giới phía Bắc đợc đa vào nh vải, quần áo, hàng điện tử, xe đẹp,
gạch men, có nguồn gốc từ Trung Quốc. Mặt hàng chủ yếu chiếm tỉ trọng lớn
trong hàng nhập lậu là thuốc lá, lúc cao điểm có khi lên đến mức 1 triệu bao/1
ngày. Theo cục điều tra chống buôn lậu bình quân mỗi ngày có khoảng 700-800
kiện thuốc lá đợc chở về từ Campuchia, ớc tính một tháng có khoảng 12 đến 15
triệu bao nhập lậu qua khu vực này trong khi đó theo ban chỉ đạo 1 tháng lực l-
ợng chống buôn lậu chỉ thu đợc khoảng 2 triệu bao. Mặt hàng nữa là xe máy
nhập lậu từ cuối năm 1997 đến đầu năm 1998 trung bình mỗi ngày có từ 30 đến
40 xe máy nhập lậu bằng nhiều cách, mớn ngời lái, dắt, có khi gắn biển số giả
để chạy vào nội địa. Hàng lậu đợc đa vào nội địa cũng nh xuất ra khỏi lãnh thổ
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
bằng nhiều tuyến khác nhau: đờng bộ, đờng biển, đờng hàng không và đờng bu
điện.
d. Trên tuyến đ ờng bộ.
Trên tuyến đờng này bọn buôn lậu và gian lận thơng mại thờng sử dụng
ngời địa phơng thông thạo đờng ngang lối tắt, nắm vững quy luật hoạt động của
lực lợng kiểm soát để lợi dụng thời cơ mang các hàng lậu vợt biên xuyên rừng
xếp lên các xe lam thậm chí ô tô chở hàng thuê đậu rải rác cách cửa khẩu
khoảng 1-2 km để chở về xuôi theo điểm hẹn của chủ hàng. Bọn buôn lậu và
gian lận thơng mại tìm mọi cách để cột những những ngời này phải phụ thuộc
vào mình, chịu trách nhiệm với số hàng mang vác do vậy mà khi bị bắt họ
chống trả quyết liệt lại cơ quan chức năng. Cửu vạn phải mang vác trên lng
rất nặng nh tủ lạnh, nồi cơm điện, máy giặt, linh kiện xe máy, ắc quy ô tô, 1
hoặc 2 thùng bánh ngọt trên lng một ngời cõng mà chỉ đợc bình quân 1 ngày
15.000 đến 20.000 đồng sau khi trừ đi tất cả các khoản phí. Đây là khoản thu
nhập rất thấp so với công việc mà họ làm nhng vẫn cao hơn mức mà họ làm
kinh tế gia đình ở địa phơng, do vậy mà khu vực cửa khẩu ngời ta thấy rằng ng-
ời ngời, nhà nhà làm cửu vạn tiếp tay cho buôn lậu, rất ít ngời không tham gia
thậm trí ở miền xuôi cũng lên tham gia vận chuyển hàng lậu.
Núi rừng hiểm trở với đờng ngang lối tắt chi chít đã trở thành vỏ bao bọc,
lu trú cho cửu vạn và hàng lậu tránh sự dòm ngó của hải quan, biên phòng và
các lực lợng chống buôn lậu. Bình quân mỗi ngày ở cửa khẩu Cầu Treo có 200
triệu hàng lậu trốn thuế qua mặt hải quan. Ngày cao điểm lên tới 7-800 triệu
đồng. Theo tuyến này bọn gian thơng thờng ẩn nấp trong rừng sâu, liên lạc với
nhau bằng điện thoại di động và điều khiển cửu vạn, xe chở thuê vào nội địa
gây cản trở cho lực lợng hải quan cả về phơng tiện, lực lợng và sự thông thạo
địa hình hiểm trở.
Mỗi cửa khẩu có những mặt hàng đặc trng riêng, tuy nhiên do đặc thù đ-
ờng bộ nên chủ yếu là những mặt hàng có thể mang vác hoặc xé lẻ đợc để mang
vác vợt rừng đa vào nội địa. Qua một số vụ án xảy ra ngời ta thấy rằng hàng lậu
đợc đa vào nội địa với khối lợng và giá trị lớn. Bọn buôn lậu sau khi tập kết đợc
hàng hoá chủ yếu vận chuyển bằng đờng sắt để đa sâu vào nội địa, tập trung
phần lớn trên các chuyến tàu hàng nguyên toa kẹp chì, vận chuyển cả ngày lẫn
đêm. Hàng lậu đợc tập kết một cách công khai coi thờng d luận và pháp luật
(đặc biệt là những năm 1997 trở về trớc). Chủ hàng thông đồng với nhân viên
nhà ga và trên tầu để thực hiện hành động gian lận trốn thuế, trốn cớc và vận
chuyển hàng cấm. Trên tuyến đờng sắt Lào Cai - Yên Bái - Việt Trì - Lạng Sơn
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
- Yên Viên cho thấy hàng nhập lậu đợc chia nhỏ qua các đờng mòn biên giới
tập kết tại khu vực nhà ga sát giờ tàu chạy ồ ạt đợc đa lên hay dỡ xuống trong
các chuyến tàu khách. Khu vực nhà ga hàng lậu đợc phân tán trong các nhà dân
nhà ở của cán bộ viên chức nhà ga và khá tự do rất khó cho công tác quản lý.
Hàng lậu chủ yếu đợc tập kết và vận chuyển vào ban đêm do rất nhiều cửu vạn
thực hiện diễn ra trong thời gian ngắn tàu đỗ tại ga làm cho các lực lợng kiểm
tra, kiểm soát không đủ lực lợng và thời gian thực hiện bắt giữ và xử lý. Tại một
số cửa khẩu địa phơng không có tàu hoả hoặc đợc vận chuyển bằng các phơng
tiện khác nh ô tô, xe lam, bọn đầu nậu thờng chia nhỏ phân tán hàng hoá
thành nhiều chuyến, thay đổi xe, giờ, đổi tuyến vận chuyển, thay đổi hoá đơn
dùng hoá đơn buôn chuyến để hợp pháp hoá các lô hàng cha đóng thuế nhập
khẩu theo phơng thức kiến tha lâu cũng đầy tổ này đã gây không ít khó khăn
cho các lực lợng chống buôn lậu.
e. Trên tuyến đ ờng Biển - Đảo.
Hoạt động buôn lậu và gian lận thơng mại ở tuyến này tuy không sôi động
nh đất liền nhng lại đợc tổ chức rất quy mô, lợng hàng hoá lớn và có giá trị cao.
Bọn gian thơng sử dụng phơng tiện vận chuyển từ tàu đánh cá nhỏ đến tàu lớn
nh tàu pha sông biển, tàu viễn dơng. Chúng hoạt động có tổ chức và phối hợp
chặt chẽ với nhau, địa bàn rộng, tổ chức đờng dây xuyên quốc gia, quốc tế, sử
dụng và trang bị hệ thống thông tin liên lạc điều khiển từ xa. Khu vực sôi động
và phức tạp nhất là các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định,
Thanh Hoá, Nghệ An, Quảng Bình, Đà Nẵng, Khánh Hoà, Kiên Giang hàng
hoá đợc tập kết ở một số điểm: Cảng Kỳ Xá, Giang Bình, Phong Thanh (Trung
Quốc) nơi các mặt hàng chủ yếu: vật liệu xây dựng, đồ điện tử điện lạnh của
Nhật Bản, hàng tiêu dùng nh vải, quần áo may sẵn, động cơ nổ, đồ chơi trẻ em,
xe đạp
Bọn buôn lậu và gian lận thơng mại có thể sử dụng nhiều phơng tiện khác
nhau nhng chủ yếu là các loại tàu thuyền của các lực lợng vũ trang, tàu của các
cơ quan tham gia hoạt động XNK trực tiếp đi Trung Quốc mua hàng hoặc vận
chuyển hàng hoá từ Trung Quốc về vào các bến cảng nhỏ, cảng cá, bến đậu
vắng, hẻo lánh để bốc dỡ hàng nh khu vực giáp ranh Nam Định, Thái Bình, khu
vực sông Đà, Hoằng Hoá - Quảng Xơng (Thanh Hoá), Hoàng Mai - Lạch Mai -
Lạch Quyên, Quỳnh Lu - Cửa Lò (Nghệ An), Cửa Sót (Hà Tĩnh) khi xuống
hàng chúng huy động số lợng cửu vạn lớn để bốc vác, tẩu tán hàng hoá
nhanh hoặc gặp lực lợng kiểm tra kiểm soát thì chống trả cớp hàng. Loại buôn
lậu lớn thì sử dụng tàu của các Công ty vận tải biển, lợi dụng các chuyến chở
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
hàng đi nớc ngoài để chuyển hàng về, tổ chức sang mạn từ ngoài khơi xa từ 70 -
100 hải lý thuộc vùng biển của nớc ngoài hoặc vùng hải phận quốc tế cho các
tàu thuyền nhỏ chuyển vào một số điểm tập kết hàng ở bờ biển của Trung Quốc
rồi sau đó đánh tỉa từng chuyến hàng nhỏ lẻ về Việt Nam. Tàu chở hàng lậu
từ nớc ngoài bọn buôn lậu thờng tận dụng cất dấu hàng tại các khoang chứa nớc
chứa dầu, hầm neo khi làm thủ tục xuất nhập cảnh và khai báo thủ tục Hải
quan ở một số cửa khẩu để hợp thức hoá giấy tờ về hàng hoá sau đó chuyển đến
một cửa khẩu, một cảng khác coi nh tàu chạy trong nội địa để bốc dỡ hàng trốn
tránh sự kiểm soát của các lực lợng chống buôn lậu.
- Một số vùng buôn lậu và gian lận thơng mại trên biển.
- Tàu 14 - 11 - 48 của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Thái Bình chở lô hàng nhập
lậu gồm đồ điện tử, xe đạp trị giá trên 20 tỷ đồng. Ban chỉ huy của tàu bị xử lý,
ban chỉ huy mới của tàu lại bị bắt vì tiếp tục buôn lậu.
- Ngày 16/ 02/ 99 Đội kiểm soát cơ động Hải quan Đồng Tháp phối hợp
với Hải quan các cửa khẩu Thờng Phớc, Thông Bình, sở thơng mại bắt giữ 3
thuyền vận chuyển phế liệu các loại và gạo Thái Lan nhập lậu trị giá trên 2 tỷ
đồng.
- Ngày 17/ 07/ 99 các lực lợng kiểm tra kiểm soát cửa khẩu Bình Xơng
(An Giang) bắt giữ tàu Phúc Đức 4 nhập lậu quần áo cũ, vải, hàng điện tử đã
qua sử dụng trị giá 850 triệu đồng.
f. Trên tuyến đ ờng hàng không:
Trên tuyến đờng này bọn buôn lậu và gian lận thơng mại hoạt động trên
các sân bay lớn nh Tân Sơn Nhất, Nội Bài. Đặc thù của ngành hàng không là
phải khống chế về mặt số lợng nên hàng hoá vận chuyển qua tuyến này chủ yếu
là hàng hoá gọn nhẹ nh vàng, ngoại tệ, đồng hồ, máy tính dồ cổ, đá quý, chất
kích thích, ma tuý trong đó phần nhiều là ngoại tệ và cổ vật. Bọn gian lận th-
ờng lợi dụng hộ chiếu đỏ, hộ chiếu ngoại giao (miễn kiểm tra) để mang hàng
lậu qua sân bay điển hình nh: vụ ngày 25/ 3/ 99 Hải quan cửa khẩu sân bay Tân
Sơn Nhất đã lập biên bản vi phạm đối với ông Hsuy quốc tịch Đài Loan nhng
khai báo 24.500 USD.
Ngày 1/ 4/ 98 phát hiện cơ trởng và cơ phó ngời Việt Nam xuất lậu ngoại
tệ trị giá hơn 700 triệu đồng trên chuyến bay VN741 từ thành phố HCM đi
Singapore.
Ngày 29/ 3/ 98 Hải quan phát hiện bà Huỳnh Ngọc Quỳnh cất giấu nhiều
loại ngoại tệ trị giá khoảng 300.000 USD trong chuyến bay đi Hồng Kông.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét